Cortisol in balans

relax-and-renew

Namasté,

Vandaag wil ik jullie meer vertellen over dat heel belangrijke hormoontje, CORTISOL, het wordt ook wel het STRESSHORMOON genoemd.

Dit belangrijke hormoon wordt aangemaakt in de BIJNIEREN, dit zijn twee kleine organen die bovenop de nieren liggen. Ze zijn, wegen amper 5 gram, maar ze zijn ze van héél groot belang voor onze gezondheid en de verwerking van de hoge hoeveelheid stress die veel mensen de dag van vandaag ervaren.

De bijnieren maken ook andere belangrijke hormonen aan (waar ik het later nog over zal hebben) zoals Adrenaline en Noradrenaline, Aldosteron, Androgenen (mannelijke geslachtshormonen) en oestrogenen (vrouwelijke geslachtshormonen).

Maar nu even terug naar CORTISOL:

WAKKER WORDEN

Elke ochtend, misschien al uren voor je wakker bent, is je lichaam bezig met ontwaken.

De eerste aanzet daarvoor is een stootje cortisol, dat wordt gemaakt in je bijnieren. Het signaal daarvoor komt van je biologische klok, elke dag precies op hetzelfde tijdstip. Het gevolg hiervan is dat je hart iets sneller begint te slaan, de bloeddruk stijgt en dat je lichaam voorzien worden van extra bloed.

Je lichaam maakt je voor het wakker worden al klaar voor de dag, magisch toch.

Cortisol hoort bij de toestand van wakker worden en daarom kunnen inslaapproblemen ontstaan als je steeds onder hoogspanning leeft. Je lichaam staat dan bol van de cortisol.

01aea6d5b83693d396380d9299829b0b

Koffie prikkelt je lichaam om nog meer cortisol te maken. Wetenschappers hebben ontdekt dat het beste moment van de dag om uzelf uw dagelijkse cafeïneshot toe te dienen tussen 9.30 en 11.30 uur is, zo schrijft de Daily Telegraph. Dat heeft te maken met de aanwezigheid van het hormoon cortisol, dat de alertheid stimuleert en de interne klok regelt, in het lichaam. De hoeveelheid cortisol is van nature hoog na het ontwaken en kan tot een uur daarna hoog blijven, met een piek tussen 8 en 9 uur. Volgens de Amerikaanse neurowetenschapper Steven Miller is het daarom beter om pas na deze cortisolpiek aan de koffie te gaan zitten.

DE OERTIJD

Heel vroeger – in de oertijd – produceerde je lichaam cortisol als je bijvoorbeeld op jacht ging voor je eten. Of ten strijde trok tegen een rivaliserende stam. Dat was reuze handig. Het zorgde dat je alert reageerde op stresssituaties ofwel dreigend gevaar zoals een wild dier of andere vijand. Je ging het gevecht aan of sloeg op de vlucht.

Dus dankzij cortisol kreeg je de reactie angst en kon je handelen. Dus we hebben dit nodig om te kunnen reageren op situaties. Op die momenten is cortisol jouw bondgenoot.

Vechten of wegrennen.. Wat het ook wordt, cortisol zorgt ervoor dat je die beslissing kan uitvoeren.

Tegenwoordig zijn er in het dagelijkse leven geen wilde dieren en stammen meer om tegen te vechten. De dreiging die je ervaart komt uit een andere hoek. Je hebt voornamelijk te maken met mentale stress. Of je genoeg verdient om de rekeningen te betalen, je relatie stabiel is, je kinderen veilig zijn, fileleed, werkdruk, dreigend ontslag enzovoort. Elke keer dat je stress hebt, maken je bijnieren cortisol aan. Dit zorgt voor een te hoog cortisol en stress niveau.

SPIERKRACHT

Cortisol kan je fysieke kracht geven maar kan die ook van jou stelen.

In een spannende situatie maakt cortisol glucose vrij uit de voorraad in je lever. Via het extra bloed dat wordt rondgepompt, stroomt de glucose naar je spieren, die dankzij deze krachtige brandstof topprestaties kunnen leveren.

Belangrijk als je moet vluchten voor een wild dier of om direct te reageren als je kind de straat op loopt. 

Als de krachtinspanning lang duurt en de glucose op dreigt te raken, helpt cortisol om eiwitten in je spieren af te breken en om te zetten in glucose.  Zo kun je een marathon lopen.

Maar als je jaren achter elkaar een veeleisende baan hebt of chronische stress en je geen tijd hebt of maakt om te ontspannen, wordt er veel spierweefsel afgebroken. Dan verlies je spierkracht.

Je kunt dus alleen optimaal gebruikmaken van de kracht van cortisol als je ook de tijd neem om te ontspannen – zoals yoga beoefenen bijvoorbeeld.

RELAX & RENEW

cropped-cropped-cropped-website-yin1.jpg

Wanneer je langdurige en intense stress hebt ervaren, dan geeft jouw lichaam aan dat het behoefte heeft aan herstel. Je bent al die tijd overeind gebleven maar nu zijn de voorraden glucose uitgeput en is het tijd om ze aan te vullen. Je krijgt zin in zoet want je hebt energie nodig. Of je bent heel slaperig. DE BALANS MOET WORDEN HERSTELD”. Tijd voor jezelf is nu heel belangrijk.  Een yogasessie, meditatie, ademhalingsoefeningen, massage, een wandeling in het bos of aan het strand, het helpt allemaal om je lichaam tot rust te laten komen.

Wanneer de stress wegvalt, daalt onmiddellijk de hoeveelheid cortisol in je bloed en dalen ook je hartslag en je bloeddruk.  Je hoofd wordt leeg. Je kan weer met aandacht naar de wereld kijken. 

ONTLADEN

Is het niet wonderlijk dat een griepje of verkoudheid altijd begint in het weekend of net na de examperiode?

Op je laatste krachten heb je nog alles kunnen doen wat moest. En dan… je kan eindelijk ontspannen en dan is het OP. Dat is geen toeval  maar het toverwerk van cortisol. Wanneer je veel stress hebt, zorgt cortisol dat je overeind blijft maar ook dat je immuunsysteem wordt onderdrukt. je lichaam steeks nu even geen energie in ingewikkelde afweerreacties  zoals een snotneus. Je kunt het verkoudheidsvirus wel een paar dagen bij je dragen zonder dat je het in de gaten hebt. Hooguit voel je je een beetje moe, er zit iets te broeden. Maar cortisol laat je doorgaan. En als je dan eindelijk tot rust komt stopt de cortisolaanmaak en schakelt je immuunsysteem weer in. Het lijkt alsof je geen weerstand hebt, maar dat klopt niet. Dat je ziek wordt betekent juist dat het immuunsysteem op volle toeren draait. Als je op zo’n moment de tijd neemt om uit te rusten en jezelf goed te voeden, worden de ziektekiemen er snel weer uit gewerkt.

Extra tips om jouw bijnieren te ondersteunen:

  • Yoga of Tai chi doen
  • Voldoende slapen (gemiddeld 7 uur per nacht) probeer je bioritme te respecteren.
  • Mediteren
  • Mindfull leven
  • Lichaamsbeweging zoals wandelen, fietsen, zwemmen,… wekelijks in je agenda inplannen. Na het werk even een frisse neus halen door 5 minuutjes buiten te zijn of het blokje om te wandelen.
  • Gezonde en pure voeding
  • Siberische ginseng (apotheek of natuurwinkel) geeft vermoeide bijnieren een steuntje in de rug.
  • Zoethout is ideaal tijdens fysieke en emotioneel stresserende periodes. (wel opletten bij een te hoge bloeddruk) Je kan het in stokjes of thee innemen.
  • Vitamine C !!! Stress vreet het vitamine C gehalte in je lichaam op, daarom moet je de voorraad regelmatig aanvullen. Heb je niet genoeg vitamine C in je lichaam. Dan kun je je slecht concentreren en zit je immuunsysteem vol gaten waardoor je voortdurend met een snotneus of een oorontsteking rondloopt. Je kan goede kwaliteit Vit C kopen in de apotheek of natuurwinkel, maar ook blauwe bessen, papaya, paprika’s, broccolli, sinaasappels en citroenen zijn natuurlijke bronnen…

In mijn Puur-Yogalessen geef ik heel vaak oefeningen om de bijnieren in evenwicht te brengen.

Dit korte lesje van een halfuur is enerzijds om je weerstand te verhogen maar de houdingen zijn bijzonder weldadig om de bijnieren te ondersteunen.

Verwamende Puur-Yoga serie

Ik wens jullie een fijne donderdag toe.

Zacht groetjes

Isabel x

(bronnen: Happinez, Happi Body, Balans (Goedele Leyssen), Knack, Gezondheid.nu.)

 

 

 

Een gedachte over “Cortisol in balans

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s